WORLD COURT · Verslaggeving

Internationaal Gerechtshof veroordeelt Myanmar voor genocide op de Rohingya

Myanmar is de eerste staat die door het hoogste VN-rechtscollege voor genocide wordt veroordeeld, een arrest dat een Belgische expert in internationaal recht historisch noemt.

Gepubliceerd: · Inhoud bijgewerkt:

Gebaseerd op: La Libre Belgique

Archieffoto van International Court of Justice
Illustratie: International Court of Justice (archieffoto) · Foto: International Court of Justice ; originally uploaded by Yeu Ninje at en.wikipedia . · Bron: Wikimedia Commons · Public domain

Opgeslagen artikelen en gevolgde verhalen blijven in deze browser. Geen accountsynchronisatie of meldingen.

In 30 seconden

Het Internationaal Gerechtshof heeft Myanmar verantwoordelijk verklaard voor genocide op de Rohingya, de eerste keer dat een internationale rechtbank een staat voor die misdaad veroordeelt, wat de weg naar herstel opent.

  • Myanmar heeft volgens het hof ook nagelaten genocide te voorkomen en te bestraffen, in strijd met het Genocideverdrag van 1948.
  • Het hof legt Myanmar op de vrijwillige terugkeer van ontheemde Rohingya te organiseren, hun eigendommen terug te geven of te vervangen, vermisten te helpen opsporen en de groep te beschermen.
  • De uitspraak is bindend en vatbaar voor geen enkel beroep, maar het hof heeft geen middelen om ze af te dwingen.

Bronnen: La Libre Belgique

Wat het betekent

Wat staat er op het spel

Voor de Rohingya betekent de uitspraak juridische erkenning en, volgens Olivier Corten, een recht op herstel: terugkeer, teruggave van eigendom en opsporing van vermisten. Voor Myanmar kan weigering om de maatregelen uit te voeren volgens Pierre d'Argent leiden tot beslag op zijn bezittingen in het buitenland. Voor de internationale rechtspraak is het een precedent als eerste veroordeling van een staat voor genocide, maar de echte impact hangt af van druk door andere staten, omdat het hof zijn uitspraken niet kan afdwingen.

Bronnen: La Libre Belgique

Wat volgt

Volgens Pierre d'Argent moet Myanmar binnen twee jaar aan het hof rapporteren over alle herstelmaatregelen; na die evaluatie kan een schadevergoedingsfase volgen voor wat niet hersteld is. Als Myanmar niet meewerkt, kunnen zijn bezittingen wereldwijd in beslag worden genomen, zegt hij. Olivier Corten wijst op de VN-Veiligheidsraad en mogelijke economische sancties. Hoe de Myanmarese autoriteiten zullen reageren, is niet bekend.

Bronnen: La Libre Belgique

Context

Achtergrond

De zaak gaat terug tot augustus 2017, toen het Arakan Rohingya Salvation Army (Arsa) een basis en veiligheidsposten van het Myanmarese leger aanviel, waarbij een tiental doden vielen. Het antwoord, in gang gezet door Min Aung Hlaing, toen legerleider, werd volgens La Libre Belgique een 'etnische zuivering' van het noorden van de deelstaat Rakhine, waardoor honderdduizenden Rohingya naar buurland Bangladesh vluchtten. In 2019 stapte Gambia, een Afrikaans land met een moslimmeerderheid, naar het Internationaal Gerechtshof wegens vermeende schending van het Genocideverdrag van 1948. In januari volgden openbare hoorzittingen waarop slachtoffers getuigden. Volgens de krant wachtten de Rohingya al negen jaar op dit vonnis.

Bronnen: La Libre Belgique

Het bredere beeld

Het Internationaal Gerechtshof is het belangrijkste rechtsorgaan van de Verenigde Naties en zetelt in het Vredespaleis in Den Haag. Het beslecht geschillen tussen staten; zijn arresten zijn bindend en definitief, maar het heeft geen formeel handhavingsmechanisme: handhaving is uiteindelijk een politieke zaak voor de VN-Veiligheidsraad, waar de vijf permanente leden een vetorecht hebben. De uitspraak valt ook in een Myanmar dat getekend is door de militaire staatsgreep van 2021, die volgens de encyclopedische bron het begin van een nog lopende burgeroorlog markeerde.

Bronnen: Wikipedia: International Court of Justice (Achtergrondreferentie) · Wikipedia: Myanmar (Achtergrondreferentie)

Hoe het zover kwam

  1. Het Verdrag inzake de voorkoming en bestraffing van genocide, de basis van de zaak, dateert van 1948.

  2. Arsa valt een basis en veiligheidsposten van het Myanmarese leger aan, met een tiental doden, wat de militaire reactie uitlokt.

  3. Gambia brengt de zaak tegen Myanmar voor het Internationaal Gerechtshof.

  4. Min Aung Hlaing zet de verkozen regering van Aung San Suu Kyi af bij een staatsgreep.

Bronnen: La Libre Belgique

Verslaggeving

Een eerste veroordeling

Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag heeft donderdag geoordeeld dat Myanmar genocide heeft gepleegd op de Rohingya, een vervolgde moslimminderheid. Daarmee is Myanmar de eerste staat die het hoogste rechtscollege van de Verenigde Naties voor die misdaad veroordeelt, meldt La Libre Belgique. Voorzitter Iwasawa Yuji van het Hof zette drie uur lang de feiten uiteen, die vooral draaien om de campagne van de Tatmadaw, het leger van Myanmar, in het noorden van de deelstaat Rakhine. Pierre d'Argent, professor aan de UCLouvain en advocaat en raadsman van Gambia, vertelde de krant dat hij een tiental zaken bij het Hof heeft bijgewoond, maar geen enkele zo aangrijpend. Hij verwees naar de openbare hoorzittingen in januari, waar slachtoffers vertelden over wat hij de hel op aarde noemde.

Verslaggeving

Wat de rechters vaststelden

Volgens het verslag van La Libre Belgique wees het Hof op wijdverspreid en systematisch seksueel geweld door de Tatmadaw en stelde het vast dat tussen 700 en 2000 kinderen jonger dan vijf jaar om het leven kwamen. Iwasawa Yuji zei dat moeilijk te verklaren valt waarom die kinderen werden geviseerd, tenzij omdat ze tot de Rohingya-minderheid behoorden. De rechters wezen ook op berichten van de strijdkrachten die de Rohingya afschilderden als minderwaardige mensen en als een bedreiging die ongecontroleerd groeide, retoriek die burgers ertoe kan hebben aangezet samen met het leger genocidale daden te plegen. Volgens het Hof werden 392 dorpen waar de minderheid woonde geheel of gedeeltelijk vernield, platgebrand of met bulldozers neergehaald, waarna er nieuwe infrastructuur kwam waar andere gemeenschappen zich vestigden.

Kernzin

Pierre d'Argent, professor aan de UCLouvain en raadsman van Gambia, zei dat geen enkele zaak die hij bij het Hof volgde zo aangrijpend was, verwijzend naar hoorzittingen waar slachtoffers getuigden.

— La Libre Belgique

Verslaggeving

De weg naar Den Haag

De zaak werd in 2019 aangespannen door Gambia, een Afrikaans land met een moslimmeerderheid, dat Myanmar beschuldigde van schending van het Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide van 1948. De verdediging van Myanmar stelde de operaties van 2017 voor als een antiguerrillaoptreden tegen wat het terroristische aanvallen noemde van het Arakan Rohingya Salvation Army, kortweg Arsa. Die groep had in augustus van dat jaar een basis en veiligheidsposten aangevallen, waarbij een tiental doden vielen. Het Hof verwierp die lezing, schrijft La Libre Belgique, en besloot dat de daden van het leger veel verder gingen dan vergelding tegen Arsa en neerkwamen op een poging om de Rohingya geheel of gedeeltelijk te vernietigen. Het Hof oordeelde ook dat Myanmar genocide niet had voorkomen of bestraft.

Verslaggeving

Waarom het arrest telt

Olivier Corten, directeur van het centrum voor internationaal recht aan de ULB, noemde het arrest tegenover La Libre Belgique historisch, omdat een internationale rechtbank voor het eerst een staat voor genocide veroordeelt. VN-mensenrechtencommissaris Volker Türk stelde dat Myanmar verantwoordelijk is voor een van de meest verwerpelijke misdaden die de mensheid heeft gekend en riep op om de levering van militair materieel, kerosine en goederen voor tweeërlei gebruik, die nog steeds tegen de bevolking worden ingezet, onmiddellijk te stoppen. Het arrest verhoogt ook de druk op Min Aung Hlaing, die in 2017 het leger leidde, in 2021 bij een staatsgreep de verkozen regering van Aung San Suu Kyi afzette en dit jaar na betwiste verkiezingen president werd. Tegen hem is een aanhoudingsbevel aangevraagd bij het Internationaal Strafhof en loopt een internationaal aanhoudingsbevel van het Argentijnse gerecht.

Verslaggeving

Herstel en afdwinging

Naast de juridische erkenning hebben de Rohingya recht op herstel, zegt Olivier Corten. Het Hof verplicht Myanmar de vrijwillige terugkeer van ontheemde Rohingya te organiseren, persoonlijke en collectieve bezittingen terug te geven of te vervangen, de opsporing en identificatie van vermisten te vergemakkelijken en de groep te beschermen. Volgens Pierre d'Argent moet Myanmar binnen twee jaar aan het Hof rapporteren over de herstelmaatregelen, waarna een fase van schadevergoeding kan volgen. Andere staten moeten volgens hem druk uitoefenen zodat het land zich schikt, en anders kunnen de bezittingen van Myanmar wereldwijd in beslag worden genomen. Uitspraken van het Hof zijn bindend en vatbaar voor geen beroep, maar het Hof kan ze niet afdwingen; Corten wijst op de VN-Veiligheidsraad en mogelijke economische sancties als resterende hefbomen. Hoe de autoriteiten van Myanmar zullen reageren, is nog niet bekend.

Het verhaal begrijpen

Wat de belangrijkste spelers doen

Gerapporteerde standpunten, samengevat — geen letterlijke citaten

Min Aung Hlaing

Voerde in 2017 het bevel over het leger, greep de macht bij de staatsgreep van 2021 en werd president na betwiste verkiezingen; tegen hem loopt een aanvraag voor een aanhoudingsbevel bij het Internationaal Strafhof en een Argentijns internationaal aanhoudingsbevel.

Bronnen: La Libre Belgique

Stemmen en reacties

Olivier Corten

De directeur van het centrum voor internationaal recht van de ULB noemt het arrest historisch, als eerste veroordeling van een staat voor genocide door een internationale rechtbank.

Bronnen: La Libre Belgique

Volker Türk

De VN-Hoge Commissaris voor de Mensenrechten noemt Myanmar verantwoordelijk voor een van de meest verfoeilijke misdaden van de mensheid en vraagt een onmiddellijke stop op leveringen van militair materieel, kerosine en goederen voor tweeërlei gebruik.

Bronnen: La Libre Belgique

Pierre d'Argent

De raadsman van Gambia vindt dat andere staten druk moeten zetten op Myanmar om de maatregelen na te leven.

Bronnen: La Libre Belgique

Kernbegrippen

Tatmadaw
Naam van het Myanmarese leger, dat volgens het hof verantwoordelijk is voor de campagne van 2017 tegen de Rohingya.
Arsa
Het Arakan Rohingya Salvation Army, een gewapende groep waarvan Myanmar de aanvallen van augustus 2017 inriep om zijn operaties te rechtvaardigen.
Genocideverdrag
Verdrag uit 1948 dat staten verplicht genocide te voorkomen en te bestraffen; Gambia beschuldigde Myanmar van schending ervan.

Bronnen: La Libre Belgique

Mensen, plaatsen en instellingen

  • Cour internationale de justiceVN-hof in Den Haag dat Myanmar schuldig verklaarde aan genocide.
  • Iwasawa YujiVoorzitter van het hof, die het arrest drie uur lang toelichtte.
  • État RakhineRegio waar de Rohingya woonden en waar de campagne van 2017 plaatsvond.
  • Olivier CortenDirecteur van het centrum voor internationaal recht van de ULB, die commentaar gaf op het arrest.
  • Pierre d'ArgentProfessor aan de UCLouvain, advocaat en raadsman van Gambia.
  • Aung San Suu KyiLeidster van de verkozen regering die bij de staatsgreep van 2021 werd afgezet.

Bronnen: La Libre Belgique

Sommige achtergrondelementen zijn weggelaten omdat de automatische controles ze niet in de bronnen konden verifiëren.

Videoreportage

Video: VRT NWS · YouTube · Bekijk op YouTube — Speelt af via YouTube (privacyvriendelijke modus) na je klik.

Mensen, plaatsen en organisaties in dit verhaal

Archiefbeelden van onderwerpen die in het artikel worden genoemd, geen beelden van de gemelde gebeurtenissen.

Archieffoto van UCLouvain
Archieffoto: UCLouvain · Foto: EmDee · Bron: Wikimedia Commons · CC BY 4.0
Archieffoto van ULB
Archieffoto: ULB · Foto: Roby · Bron: Wikimedia Commons · CC BY-SA 2.0 be
Bronnen en feitelijke toeschrijving (1)
  1. "Les faits sont d'une atrocité absolue, c'est l'enfer sur Terre" : la Birmanie jugée coupable du génocide des Rohingyas — La Libre Belgique

    Gedateerd bericht van La Libre Belgique, gebruikt voor de feiten die eraan worden toegeschreven.

    Publicatiedatum van de bron: . Geraadpleegd: .

Onderbouwt

Hoe dit artikel is opgesteld

Revisies en correcties

Geen correcties geregistreerd.

  1. Eerste versie · 1 —

    Eerste publicatie.

Hoe dit artikel is opgesteld

Gepubliceerd na geautomatiseerde controles (bronnen, cijfers, taal, onafhankelijke AI-feitencheck):

Voorbereidingsnotitie van vóór de publicatie

Geschreven door de AI-redactie van Belgium Pulse op basis van de hieronder vermelde, vastgelegde openbare bronnen en gepubliceerd na geautomatiseerde controles van bronnen, cijfers, taal en feiten. Geen eigen verslaggeving ter plaatse; geen menselijke controle vóór publicatie.

Belgium Pulse AI newsroom · Opgesteld:

Huidige revisie: 1

↑ Terug naar artikel

Verken in Atlas

Plaatsen, mensen en organisaties uit dit verhaal, in Ordinis Atlas (Engelstalig).