FEMICIDE DATA · Verslaggeving
3 jaar na feminicidewet heeft België nog altijd geen officiële cijfers
Een wet die sinds oktober 2023 geldt, schrijft een jaarlijks rapport over vrouwenmoorden voor, maar het besluit om de gegevens te verzamelen is er nog niet.
Gepubliceerd: · Inhoud bijgewerkt:
Gebaseerd op: VRT NWS

Opgeslagen artikelen en gevolgde verhalen blijven in deze browser. Geen accountsynchronisatie of meldingen.
In 30 seconden
3 jaar nadat de feminicidewet in oktober 2023 in werking trad, zijn er nog altijd geen officiële feminicidecijfers, omdat het KB over de gegevensverzameling vastzit in een adviesronde.
- De feminicidewet verplicht politie en justitie om gegevens over feminicides en gendergerelateerde dodingen te registreren, zodat het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen er jaarlijks over kan rapporteren.
- Een eerste ontwerp van het vereiste KB stuitte op bezwaren van de Gegevensbeschermingsautoriteit en het Controleorgaan op de Politionele Informatie.
- Feminicide is geen apart misdrijf in de strafwet: dossiers over moord, doodslag of geweld moeten met contextinformatie worden aangevuld om een feminicide vast te stellen.
- De lijst van slachtoffers die het middenveld sinds 2017 bijhoudt, is stilgelegd door het wegvallen van subsidies; voor 2026 staan er amper 8 namen op.
Bronnen: VRT NWS
Wat het betekent
Wat staat er op het spel
Zonder betrouwbare cijfers hebben beleidsmakers geen duidelijk beeld van hoeveel vrouwen worden vermoord en in welke omstandigheden. De Nederlandse ervaring, zoals VRT NWS die beschrijft, wijst erop dat zulke gegevens helpen om preventie gericht in te zetten, bijvoorbeeld rond scheiding, wanneer het risico op dodelijk geweld het grootst is. Tegelijk moet de verzameling de privacyregels respecteren: het rapport bevat enkel gepseudonimiseerde gegevens. VRT NWS vraagt zich ook af of politie en justitie genoeg mensen hebben voor een zorgvuldige registratie.
Bronnen: VRT NWS
Wat volgt
De kabinetten van Gelijke Kansen, Justitie en Binnenlandse Zaken werken aan een nieuwe tekst van het KB. Die moet opnieuw naar de Gegevensbeschermingsautoriteit en het Controleorgaan op de Politionele Informatie, daarna naar de inspectie van Financiën en Begroting en ten slotte naar de Raad van State. VRT NWS acht goedkeuring in 2026 weinig waarschijnlijk. Het Instituut hoopt begin volgend jaar op een eerste rapport, maar een vaste datum is er niet. Het feministische platform zoekt nieuwe financiering om de lijst te hervatten.
Bronnen: VRT NWS
Context
Achtergrond
De feminicidewet trad in oktober 2023 in werking. Ze verplicht politie en justitie om gegevens over feminicides en gendergerelateerde dodingen te registreren en geeft het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen de opdracht om jaarlijks te rapporteren. Om dat in de praktijk mogelijk te maken, moet de federale regering een KB goedkeuren dat bepaalt welke gegevens door wie worden verzameld. Lang voor de wet begon het middenveld zelf te tellen: in 2017 startte het Feministisch Platform tegen geweld tegen vrouwen, waarin verschillende vrouwenorganisaties samenwerken, met een lijst van slachtoffers op basis van nieuwsberichten, om feminicide in kaart te brengen en druk uit te oefenen op de overheid. Volgens VRT NWS was die lijst tot nog toe de enige registratie van intieme feminicide in ons land.
Bronnen: VRT NWS
Het bredere beeld
Volgens VRT NWS staat Nederland verder: het Centraal Bureau voor de Statistiek houdt cijfers bij en de Universiteit Leiden heeft een Femicide Monitor. Uit die rapporten blijkt dat er om de 8 dagen een vrouw wordt vermoord, dat bij driekwart van de fatale zaken in de 2 jaar ervoor geen eerdere huiselijkgeweldincidenten bekend waren bij de politie, dat bij meer dan de helft van de fatale huiselijkgeweldincidenten bij vrouwen de (ex-)partner de verdachte is, en dat het risico het grootst is bij scheiding of verlating. Volgens VRT NWS leveren zulke cijfers ook materiaal voor preventie.
Bronnen: VRT NWS
Waarom nu
VRT NWS maakte in november 2026 de balans op, 3 jaar nadat de wet in oktober 2023 in werking trad, en stelde vast dat er nog geen jaarrapport is. Tegelijk ligt de enige telling door het middenveld stil wegens het wegvallen van subsidies, waardoor België geen actuele telling meer heeft.
Bronnen: VRT NWS
Hoe het zover kwam
Het Feministisch Platform tegen geweld tegen vrouwen begint een lijst van feminicideslachtoffers bij te houden op basis van nieuwsberichten.
De feminicidewet treedt in werking en verplicht registratie van gegevens en een jaarlijks rapport.
Het nieuwe Wetboek van Strafrecht treedt in werking; het vorige blijft gelden voor lopende zaken.
Bronnen: VRT NWS
Verslaggeving
Nog altijd geen telling
België heeft nog altijd geen officiële cijfers over feminicides, zo meldde VRT NWS in november 2026, 3 jaar nadat een specifieke wet van kracht werd. Volgens VRT NWS geldt de feminicidewet sinds oktober 2023 en moeten politie en justitie sindsdien gegevens bijhouden over feminicides en andere gendergerelateerde dodingen, zodat het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen er elk jaar over kan rapporteren. Zo'n rapport is er tot nu toe niet gekomen. Het instituut hoopt dat het eerste officiële rapport begin volgend jaar klaar is, aldus de openbare omroep.
Verslaggeving
Besluit zit vast in overleg
De vertraging heeft vooral te maken met een ontbrekend Koninklijk Besluit, legde VRT NWS uit. De federale regering moet dat besluit goedkeuren om vast te leggen welke gegevens verzameld worden en door welke diensten. Tegen een eerste ontwerp maakten de Gegevensbeschermingsautoriteit en het Controleorgaan op de Politionele Informatie bezwaar. De betrokken kabinetten van Gelijke Kansen, Justitie en Binnenlandse Zaken werken nu aan een nieuwe tekst. Die moet opnieuw langs beide toezichthouders, daarna langs de Inspectie van Financiën en Begroting en ten slotte langs de Raad van State. De omroep achtte het daarom weinig waarschijnlijk dat het besluit nog voor eind 2026 wordt goedgekeurd.
Kernzin
VRT NWS wijst erop dat feminicide geen apart misdrijf is in het Belgische strafrecht, waardoor context nodig is om gevallen te herkennen, en dat de wet intieme, niet-intieme en indirecte feminicide onderscheidt.
Verslaggeving
Waarom tellen moeilijk is
Feminicides tellen is geen eenvoudige opdracht. Zoals VRT NWS aangeeft, bestaat feminicide niet als apart misdrijf in het Belgische strafrecht, waardoor er geen vakje is om aan te kruisen. Dossiers worden geregistreerd als moord, doodslag, geweld of andere categorieën, en pas met context, zoals de band tussen dader en slachtoffer of eerder geweld, blijkt of het om feminicide gaat. De wet maakt bovendien een onderscheid tussen intieme, niet-intieme en indirecte vormen. De registratie gebeurt nu door uiteenlopende diensten bij politie, parketten en rechtbanken. Ook de privacyregels spelen mee: het jaarlijkse rapport zal enkel gepseudonimiseerde gegevens bevatten. Sinds september 2026 bestaan er bovendien 2 wetboeken van strafrecht naast elkaar, want het oude blijft gelden voor lopende zaken, wat vergelijken bemoeilijkt.
Verslaggeving
Vrijwilligers vullen de leemte
Bij gebrek aan officiële cijfers kwam de enige telling van intieme feminicides tot nu toe uit het middenveld. Een feministisch platform van verschillende vrouwenorganisaties begon in 2017 slachtoffers op te lijsten op basis van nieuwsberichten, meldt VRT NWS. De voorbije jaren kwam het zo uit op ongeveer 27 à 28 slachtoffers per jaar, gemiddeld één om de 2 weken. Die lijst ligt nu stil: het platform zette de registratie stop nadat het zijn subsidies verloor, en voor 2026 staan er amper 8 namen op. Nederland is verder. Daar houden officiële statistieken en een femicidemonitor van de Universiteit Leiden de cijfers bij, en die tonen aan dat er om de 8 dagen een vrouw wordt vermoord. Volgens VRT NWS blijkt uit Nederlandse rapporten dat zulke gegevens ook bruikbaar zijn voor preventie.
Verslaggeving
Hoe het verder gaat
Het tijdpad hangt nu af van de adviesronde over het Koninklijk Besluit. Zolang dat niet is goedgekeurd, kan het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen de nodige gegevens niet ontvangen en blijft het eerste rapport dat het begin volgend jaar hoopt te publiceren onzeker. Volgens VRT NWS zoekt het feministische platform intussen andere financieringsbronnen om zijn eigen lijst weer op te pakken.
Het verhaal begrijpen
Wat de belangrijkste spelers doen
Gerapporteerde standpunten, samengevat — geen letterlijke citaten
Federale regering
De kabinetten van Gelijke Kansen, Justitie en Binnenlandse Zaken overleggen over een nieuwe tekst van het KB dat de federale regering moet goedkeuren om te bepalen welke gegevens door wie worden verzameld.
Bronnen: VRT NWS
Feministisch Platform tegen geweld tegen vrouwen
Platform van verschillende vrouwenorganisaties dat sinds 2017 een lijst van feminicideslachtoffers bijhoudt om druk uit te oefenen op de overheid. De registratie ligt stil door het wegvallen van subsidies; het platform zoekt andere financiering.
Bronnen: VRT NWS
Kernbegrippen
- Intieme feminicide
- Volgens de feminicidewet de opzettelijke doding van een persoon door een partner of een familielid.
- Niet-intieme feminicide
- Volgens de feminicidewet de opzettelijke doding van een persoon door een derde in een context die verband houdt met het gender van het slachtoffer, zoals seksuele uitbuiting of mensenhandel.
- Indirecte feminicide
- Volgens de feminicidewet een onopzettelijke doding door gendergerelateerde schadelijke praktijken, of zelfmoord van een slachtoffer als gevolg van (ex-)partnergeweld, intrafamiliaal geweld, genitale verminking of geweld door een derde.
- Raad van State
- Het hoogste administratieve rechtscollege van België, dat de uitvoerende macht ook juridisch adviseert; het feminicide-KB moet langs de Raad van State voor het kan worden goedgekeurd.
Bronnen: VRT NWS · Wikipedia: Council of State (Belgium) (Achtergrondreferentie)
Mensen, plaatsen en instellingen
- GegevensbeschermingsautoriteitHad bezwaren bij het eerste ontwerp van het KB.
- Controleorgaan op de Politionele InformatieHad eveneens bezwaren bij het eerste ontwerp van het KB.
- Raad van StateLaatste adviesstap voor het nieuwe KB.
- Feministisch Platform tegen geweld tegen vrouwenMiddenveldplatform achter de enige Belgische lijst van slachtoffers van intieme feminicide, die nu stilligt.
- Universiteit LeidenHoudt de Femicide Monitor bij over vrouwenmoorden in Nederland.
Bronnen: VRT NWS · Wikipedia: Council of State (Belgium) (Achtergrondreferentie)
Sommige achtergrondelementen zijn weggelaten omdat de automatische controles ze niet in de bronnen konden verifiëren.
Mensen, plaatsen en organisaties in dit verhaal
Archiefbeelden van onderwerpen die in het artikel worden genoemd, geen beelden van de gemelde gebeurtenissen.


Bronnen en feitelijke toeschrijving (1)
- Drie jaar na feminicidewet zijn er nog altijd geen officiële cijfers over moorden op vrouwen | VRT NWS Nieuws — VRT NWS
Gedateerd bericht van VRT NWS, gebruikt voor de feiten die eraan worden toegeschreven.
Publicatiedatum van de bron: . Geraadpleegd: .
Onderbouwt
Volgens VRT NWS trad de feminicidewet in oktober 2023 in werking en moeten politie en justitie sindsdien gegevens over feminicides en gendergerelateerde dodingen registreren, zodat het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen daar jaarlijks over kan rapporteren.
VRT NWS: Drie jaar na feminicidewet zijn er nog altijd geen officiële cijfers over moorden op vrouwen | VRT NWS NieuwsVRT NWS meldt dat er 3 jaar na de inwerkingtreding van de wet nog altijd geen officieel rapport over feminicides is en dat het instituut hoopt dat het eerste begin volgend jaar klaar is.
VRT NWS: Drie jaar na feminicidewet zijn er nog altijd geen officiële cijfers over moorden op vrouwen | VRT NWS NieuwsVolgens VRT NWS moet de federale regering nog een Koninklijk Besluit goedkeuren dat bepaalt welke gegevens door wie worden verzameld; bij een eerste ontwerp maakten de Gegevensbeschermingsautoriteit en het Controleorgaan op de Politionele Informatie bezwaar, er wordt overlegd over een nieuwe tekst en goedkeuring voor eind 2026 is weinig waarschijnlijk.
VRT NWS: Drie jaar na feminicidewet zijn er nog altijd geen officiële cijfers over moorden op vrouwen | VRT NWS NieuwsVRT NWS wijst erop dat feminicide geen apart misdrijf is in het Belgische strafrecht, waardoor context nodig is om gevallen te herkennen, en dat de wet intieme, niet-intieme en indirecte feminicide onderscheidt.
VRT NWS: Drie jaar na feminicidewet zijn er nog altijd geen officiële cijfers over moorden op vrouwen | VRT NWS NieuwsVolgens VRT NWS gebeurt de registratie versnipperd bij politie, parketten en rechtbanken, zal het jaarlijkse rapport enkel gepseudonimiseerde gegevens bevatten en gelden er sinds september 2026 2 wetboeken van strafrecht naast elkaar.
VRT NWS: Drie jaar na feminicidewet zijn er nog altijd geen officiële cijfers over moorden op vrouwen | VRT NWS NieuwsVRT NWS meldt dat een feministisch platform sinds 2017 op basis van nieuwsberichten slachtoffers van feminicide oplijst, zo'n 27 à 28 per jaar, maar de lijst stopzette door het wegvallen van subsidies, met amper 8 namen voor 2026.
VRT NWS: Drie jaar na feminicidewet zijn er nog altijd geen officiële cijfers over moorden op vrouwen | VRT NWS NieuwsVolgens VRT NWS tonen in Nederland officiële statistieken en een femicidemonitor van de Universiteit Leiden aan dat er om de 8 dagen een vrouw wordt vermoord, en zulke cijfers helpen bij preventie.
VRT NWS: Drie jaar na feminicidewet zijn er nog altijd geen officiële cijfers over moorden op vrouwen | VRT NWS Nieuws
Hoe dit artikel is opgesteld
Revisies en correcties
Geen correcties geregistreerd.
- Eerste versie · 1 —
Eerste publicatie.

