PFAS POLLUTION · Verslaggeving
Camille Etienne: België staat eerste of tweede qua PFAS-vervuiling
De Franse activiste, die twee jaar onderzoek deed naar eeuwige chemicaliën voor een nieuw boek, wijst naar de fabriek van 3M bij Antwerpen.
Gepubliceerd: · Inhoud bijgewerkt:
Gebaseerd op: La Libre Belgique

Opgeslagen artikelen en gevolgde verhalen blijven in deze browser. Geen accountsynchronisatie of meldingen.
In 30 seconden
De Franse activiste Camille Etienne zei aan La Libre dat België eerste of tweede zou staan qua PFAS-vervuiling, en stelt die vervuiling voor als een nationaal probleem in plaats van een probleem van enkele hotspots zoals de 3M-fabriek of Chièvres.
- Camille Etienne onderzocht twee jaar lang 'forever chemicals' voor haar nieuwe boek "Facteur X : comment l'industrie chimique nous cache la vérité ?".
- La Libre beschrijft de 3M-fabriek bij Antwerpen als een productiesite van PFOS die een massale vervuiling van bodem en grondwater veroorzaakte.
- Inwoners van enkele kleine Waalse steden, waaronder Chièvres, werden via het kraantjeswater blootgesteld aan bijzonder hoge PFAS-waarden, wat bloedonderzoek bevestigde.
- Volgens Etienne zou een Europese wet die in bespreking is een hele familie moleculen standaard verbieden, maar vertraagt de industrie het proces.
Bronnen: La Libre Belgique
Wat het betekent
Wat staat er op het spel
Volgens Etienne staat de volksgezondheid in heel België op het spel, niet alleen die van omwonenden van 3M of inwoners van Chièvres. Ze linkt chemische vervuiling aan kanker, vroegere gevallen van parkinson en alzheimer en dalende vruchtbaarheid, noemt jongeren de meest vervuilde generatie en spreekt van een 'tijdbom'. Ze verwijst ook naar een Inserm-studie uit 2021 die beroepsmatige blootstelling aan pesticiden linkte aan meer dan zes aandoeningen. De industrie verdedigt volgens haar banen en reputatie.
Bronnen: La Libre Belgique
Wat volgt
Over de Europese universele beperking wordt nog gediscussieerd; het interview geeft geen tijdpad voor een beslissing. Etienne vindt dat de prioriteit is 'de kraan dicht te draaien' en alternatieven te zoeken, en noemt grootschalige sanering onhaalbaar wegens buitensporige kosten. Ze voorspelt dat de gezondheidseffecten van de huidige vervuiling over 10-15 jaar zichtbaar worden.
Bronnen: La Libre Belgique
Context
Het bredere beeld
Etienne plaatst België in een Europese regelgevingsstrijd. Ze beschrijft een universele beperking op basis van het voorzorgsprincipe, waarbij moleculen standaard verboden zijn tenzij een afwijking een beperkt gebruik toestaat. Volgens haar werkt de industrie dat tegen door de Europese kanalen te overspoelen, een 'twijfelstrategie' te hanteren zoals de tabaksindustrie en te stellen dat het 'not all PFAS' betreft. Ze vindt ook dat grote producenten een vorm van straffeloosheid genieten, met verwijzing naar de populariteit van Tefal en dreigend banenverlies, en zegt dat de groep Seb, eigenaar van Tefal, een klacht wegens laster tegen haar indiende.
Bronnen: La Libre Belgique
Waarom nu
De uitspraken komen uit een interview dat La Libre op 19 november 2026 publiceerde naar aanleiding van Etiennes nieuwe boek over PFAS en de chemische industrie, het resultaat van twee jaar onderzoek.
Bronnen: La Libre Belgique
Hoe het zover kwam
Een Inserm-studie, aangehaald door Etienne, legt een verband tussen beroepsmatige blootstelling aan pesticiden en meer dan zes aandoeningen.
La Libre publiceert zijn interview met Camille Etienne over haar boek en PFAS-vervuiling in België.
Bronnen: La Libre Belgique
Verslaggeving
België in het vizier
Camille Etienne, een Franse activiste die twee jaar lang onderzoek deed naar zogenoemde eeuwige chemicaliën, zegt dat België op de eerste of tweede plaats zou staan als landen gerangschikt werden volgens hun PFAS-vervuiling. In een interview met La Libre, gepubliceerd op 19 november 2026 naar aanleiding van haar nieuwe boek "Facteur X : comment l'industrie chimique nous cache la vérité ?", wijst ze onder meer naar de fabriek van 3M in de buurt van Antwerpen. Ze verwijst daarbij niet naar een concrete studie of dataset, en uit het interview blijkt niet met welke landen België vergeleken wordt.
Verslaggeving
Van Antwerpen tot Chièvres
Volgens La Libre produceerde de vestiging van 3M PFOS en veroorzaakte ze een massale vervuiling van de bodem en het grondwater in de omgeving. Etienne noemt het zeker dat omwonenden van de fabriek besmet zijn, maar volgens haar zijn zij niet de enigen, omdat de stoffen zich makkelijk verspreiden en in het grondwater doordringen. De krant herinnert er ook aan dat inwoners van enkele kleine Waalse gemeenten, waaronder Chièvres, via hun kraantjeswater aan bijzonder hoge PFAS-niveaus werden blootgesteld, wat bloedonderzoek bevestigde. De activiste gaat nog verder: als de hele Belgische bevolking getest zou worden, zou het resultaat volgens haar voor iedereen gelijkaardig zijn.
Analyse
Een nationaal probleem
De uitspraken zijn van belang omdat ze PFAS-vervuiling in België voorstellen als een nationaal probleem, en niet als iets dat beperkt blijft tot enkele hotspots zoals de omgeving van de 3M-fabriek of Chièvres. PFAS vormen een brede familie van moleculen die de bijnaam eeuwige chemicaliën dragen. In het interview koppelt Etienne chemische vervuiling aan uiteenlopende gezondheidszorgen, al geeft ze toe dat ze journaliste noch wetenschapper is en dat ze zich liet adviseren door onderzoekers en journalisten.
Verslaggeving
Europese beperking in de maak
Etienne verwijst naar wetgeving die op Europees niveau besproken wordt en die een universele beperking zou invoeren: een volledige familie van moleculen zou standaard verboden worden, tenzij een uitzondering een precies omschreven en beperkt gebruik toelaat. Tegenover La Libre stelt ze dat dit dossier zware vertraging oploopt. Ze verwijt de chemische industrie obstructie en het gebruik van dezelfde twijfelstrategie die volgens haar decennialang door de tabaksindustrie werd toegepast. Het interview vermeldt geen timing voor een Europese beslissing.
Verslaggeving
Grenzen van individuele actie
Op individueel vlak vindt Etienne dat minder blootstelling altijd beter is. Ze raadt biologische voeding aan en kleding die niet uit synthetische stoffen bestaat. Tegelijk benadrukt ze dat PFAS overal aanwezig zijn en dat niemand er volledig aan kan ontsnappen. Daarom moet het antwoord volgens haar collectief zijn en niet individueel.
Het verhaal begrijpen
Wat de belangrijkste spelers doen
Gerapporteerde standpunten, samengevat — geen letterlijke citaten
Camille Etienne
Franse activiste en auteur die twee jaar onderzoek deed naar PFAS. Ze stelt dat België eerste of tweede staat qua vervuiling, pleit voor een Europese universele beperking en een collectief antwoord, en beschuldigt de industrie van obstructie.
Bronnen: La Libre Belgique
Nicolas Thierry
Frans parlementslid van Les Écologistes dat volgens Etienne contact met haar opnam terwijl hij campagne voerde om PFAS te verbieden, wat haar onderzoek op gang bracht.
Bronnen: La Libre Belgique
Kernbegrippen
- Universele beperking
- Een verbod op een hele familie moleculen in plaats van afzonderlijke stoffen; standaard zouden de moleculen verboden zijn, tenzij een afwijking een specifiek en beperkt gebruik toestaat.
Bronnen: La Libre Belgique
Mensen, plaatsen en instellingen
- Camille EtienneFranse activiste en auteur van "Facteur X", door La Libre geïnterviewd over PFAS-vervuiling in België.
- 3MAmerikaans multinationaal conglomeraat; de fabriek bij Antwerpen produceerde PFOS en veroorzaakte volgens La Libre een massale vervuiling van bodem en grondwater.
- ChièvresWaalse gemeente in de provincie Henegouwen waarvan de inwoners via kraantjeswater werden blootgesteld aan hoge PFAS-waarden, bevestigd door bloedonderzoek.
- InsermFrans nationaal instituut voor gezondheid en medisch onderzoek, waarvan Etienne de studie uit 2021 over beroepsmatige blootstelling aan pesticiden aanhaalt.
Bronnen: La Libre Belgique · Wikipedia: 3M (Achtergrondreferentie) · Wikipedia: Chièvres (Achtergrondreferentie)
Sommige achtergrondelementen zijn weggelaten omdat de automatische controles ze niet in de bronnen konden verifiëren.
Bronnen en feitelijke toeschrijving (1)
- Camille Etienne : "La Belgique est la première ou la deuxième en termes de contamination aux Pfas" — La Libre Belgique
Gedateerd bericht van La Libre Belgique, gebruikt voor de feiten die eraan worden toegeschreven.
Publicatiedatum van de bron: . Geraadpleegd: .
Onderbouwt
La Libre meldt dat de Franse activiste Camille Etienne twee jaar onderzoek deed naar PFAS en de resultaten publiceert in haar boek "Facteur X".
La Libre Belgique: Camille Etienne : "La Belgique est la première ou la deuxième en termes de contamination aux Pfas"Camille Etienne zei aan La Libre dat België eerste of tweede zou staan in een rangschikking van landen volgens PFAS-vervuiling.
La Libre Belgique: Camille Etienne : "La Belgique est la première ou la deuxième en termes de contamination aux Pfas"Volgens La Libre produceerde de 3M-fabriek bij Antwerpen PFOS en veroorzaakte ze een massale vervuiling van bodem en grondwater.
La Libre Belgique: Camille Etienne : "La Belgique est la première ou la deuxième en termes de contamination aux Pfas"La Libre wijst erop dat inwoners van enkele kleine Waalse gemeenten, waaronder Chièvres, via kraantjeswater aan bijzonder hoge PFAS-niveaus werden blootgesteld, wat bloedonderzoek bevestigde.
La Libre Belgique: Camille Etienne : "La Belgique est la première ou la deuxième en termes de contamination aux Pfas"Camille Etienne verwijst naar een Europese wet in bespreking die een hele familie van moleculen standaard zou verbieden tenzij een uitzondering beperkt gebruik toelaat, en verwijt de industrie vertraging.
La Libre Belgique: Camille Etienne : "La Belgique est la première ou la deuxième en termes de contamination aux Pfas"Camille Etienne vindt dat iedereen blootstelling kan beperken, bijvoorbeeld met biologische voeding en niet-synthetische kleding, maar dat PFAS niet volledig te vermijden zijn en het antwoord collectief moet zijn.
La Libre Belgique: Camille Etienne : "La Belgique est la première ou la deuxième en termes de contamination aux Pfas"
Hoe dit artikel is opgesteld
Revisies en correcties
Geen correcties geregistreerd.
- Eerste versie · 1 —
Eerste publicatie.


