NMBS viert 100 jaar als Brussel rekening houdt met de spoorweg die het heeft hervormd
Op 23 juli 2026 werd de nationale spoorwegmaatschappij NMBS/SNCB 100 jaar oud, een centenare Brussels nieuwsbureau BRUZZ, met een blik op de manier waarop de bouwprojecten van het bedrijf vooral de Noord-Zuid-sluiting de hoofdstad doorbrachten en permanent herontdekten.
Voor iedereen die in België een trein neemt, is het centenarium een herinnering aan het feit dat de vorm van het netwerk en zijn stikpunten door generaties geleden genomen beslissingen zijn bepaald. De Noord-Zuid-sluiting leidt nog steeds het grootste deel van het nationale spoorverkeer door een paar honderd meter van het centrum van Brussel, waardoor er nooit lokaal storingen zijn. Voor de Brusselse bewoners opent het jubileum ook een moeilijker vraagstuk over wie die verbinding betaald heeft: hele straten in de Marollen en omliggende districten werden vrijgemaakt om deze te bouwen.
NMBS/SNCB (Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen / Société nationale des chemins de fer belges) is de nationale passagiersrailbedrijf van België, opgericht in 1926. Sinds de herstructurering in 2005 exploiteert het treinen en stations terwijl een afzonderlijk bedrijf, Infrabel, eigenaar is van en beheert de spoorweg en signalen; beide zijn onder federale eigendom.
Background
In 1835 opende België het eerste stoompassagiersrail van het vasteland van Europa tussen Brussel en Mechelen, en de staat bouwde het netwerk rechtstreeks door de negentiende eeuw. NMBS/SNCB werd in 1926 opgericht als een afzonderlijke vennootschap met een beperkte naam om het te beheren, een structuur die de spoorwegen commerciële autonomie wilde geven terwijl ze in openbare handen bleven. De Noord-Zuid-koppeling was in de negentiende eeuw voorgesteld, maar werd herhaaldelijk vertraagd door kosten, oorlog en politieke meningsverschillen; de bouw duurde decennia voordat de link in 1952 werd geopend.
Impact
Regional — Brussel draagt de fysieke erfenis van de NMBS-bouw meer dan enig ander deel van België. De Noord-Zuid-sluiting heeft een blijvend litteken door de centrale districten gesneden, en de buurten rond Brussel-Noord en Brussel-Zuid zijn sindsdien gevormd door stationele ontwikkeling en door het verkeer dat de verbinding genereert.
Opposing perspectives
- Brussels erfgoed en verenigingen van Marollenbewoners
Groepjes die het geheugen verdedigen van de districten die voor de Noord-Zuid-sluiting zijn vrijgemaakt, beweren dat de eeuwfeest niet mag worden gevierd zonder de kosten te vermelden: duizenden bewoners werden ontheemd en een dicht werkende wijk werd permanent afgebroken zodat intercity treinen de stad konden oversteken.
- Spoorwegondernemingen en reizigersorganisaties
NMBS en passagiersgroepen wijzen erop dat de verbinding de Belgische spoorweg in het geheel laat werken: zonder een doorverbinding zou elke nationale reis aan de rand van Brussel eindigen en het dichte commuternetwerk van het land onmogelijk zou zijn.
- Fokken van de federale begroting
Politici die zich richten op de publieke financiën merken op dat NMBS nog steeds sterk afhankelijk is van federale subsidies en beweren dat honderdjarige goodwill zich niet moet vertalen in open uitgavenverplichtingen.
Sources & evidence
- Bekijk bronBRUZZ — NMBS is 100 jaar oud: 'Brussel werd helemaal overhoop gehaald'Primair· bruzz.be· 23 July 2026Geraadpleegd 24 July 2026· 3 dagen geleden· Gedateerd
- Bekijk bronBRUZZ 24 — bulletin on striking firefighters and 100 years of NMBS· bruzz.be· 23 July 2026Geraadpleegd 24 July 2026· 3 dagen geleden· Gedateerd
- Bekijk bronNMBS/SNCB corporate site· belgiantrain.beGeraadpleegd 24 July 2026
- Bekijk bronInfrabel — Belgian rail infrastructure manager· infrabel.beGeraadpleegd 24 July 2026