Kan Brussel het Musée du Chat-project van Philippe Geluck nog redden?

Brussel staat voor een test van zijn cultuurbeleid, midden in zijn museumwijk: Philippe Geluck wil zich terugtrekken uit het lang uitgestelde Musée du Chat, een project dat gepland is aan de Rue Royale tussen het BIP en Bozar en dat wordt gesteund door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest via de Société d’Aménagement Urbain (SAU). Voor mensen die in Brussel wonen, EU-medewerkers die in de buurt werken en bezoekers die de stad kennen via haar stripidentiteit, gaat het niet alleen om de vraag of Le Chat een museum krijgt. Het gaat erom of een publiek ondersteund cultuurproject nog kan worden gerealiseerd wanneer vertragingen, inflatie en politieke controle de oorspronkelijke afspraak veranderen. Volgens BX1 wil Geluck nu een stap terugzetten na meer dan tien jaar vertraging en een sterke stijging van de kosten. De Brusselse omroep meldt dat de stedenbouwkundige vergunning pas in april 2023 werd verkregen voor een project dat in 2014 werd gelanceerd, en dat de totale kostprijs is gestegen van 11,7 miljoen euro naar 17,8 miljoen euro. De vzw van de kunstenaar werd geacht de binnenafwerking te financieren nadat het Gewest het gebouw in gesloten ruwbouwvorm had opgeleverd; BX1 zegt dat die binnenfactuur nu is verdubbeld tot ongeveer 7 miljoen euro. Dat verklaart Gelucks berekening. De formulering die in de Franstalige pers werd gemeld, dat het project “écrasant” is geworden, is niet louter emotionele taal. Ze wijst op een praktisch probleem: een private culturele figuur, zelfs een zeer succesvolle, wordt gevraagd een financieringsplan te dragen dat onder vroegere kostenramingen werd opgesteld. Als hij uitstapt, moet Brussel beslissen of een andere operator kan overnemen, of het museumconcept wordt herzien, of dat het Gewest nog een ongemakkelijke vertraging moet slikken op een zeer zichtbare locatie in het stadscentrum. De bredere kijk gaat over Brussel als striphoofdstad. De Stad Brussel promoot officieel haar striproute en vermeldt Le Chat bij de muurschilderingen op de Boulevard du Midi. Het Stripmuseum, dat al gevestigd is in de Rue des Sables, presenteert zich als een Brusselse instelling gewijd aan de “9de Kunst”. Een specifiek Musée du Chat zou dus geen willekeurige attractie zijn: het zou passen binnen een bestaande culturele economie rond Frans-Belgische strips, toerisme en stedelijke branding. Maar net daarom blijft de controverse aanslepen. Voorstanders zien Geluck als een van de bekendste Franstalige culturele exportproducten van België en stellen dat Brussel moet investeren in een populaire, toegankelijke vorm van erfgoed. Sceptici op het vlak van begroting en cultuurbeleid vragen waarom schaarse gewestelijke middelen moeten helpen om een museum te creëren rond één levende kunstenaar en één commercieel succesvol personage, zeker terwijl andere culturele instellingen met budgettaire druk kampen. De volgende stap is institutioneel. BX1 meldt dat er gesprekken lopen tussen Geluck en de Brusselse regering, en dat andere entiteiten mogelijk geïnteresseerd zijn om het project over te nemen via een overeenkomst met het Gewest. Wat Brussel nog niet heeft geleverd, althans niet publiek, is een duidelijk bijgewerkt uitvoeringsplan: wie waarvoor betaalt, wie het museum uitbaat, wat er gebeurt met het door de SAU ondersteunde gebouw, en hoe het project past naast Bozar, het BIP en de bestaande stripinstellingen van de stad.